ප්‍රගති විස්තරය

වතු කම්කරුවන්ගේ අවම දෛනික වැටුප 2026 ජනවාරි මාසයේ සිට රුපියල් 1,350 සිට රුපියල් 1,550 දක්වා වැඩි කිරීමට යෝජනා කර ඇති අතර, ඊට අමතරව රජය මගින් රුපියල් 200ක දෛනික පැමිණීමේ දිරි දීමනාවක් ද ලබා දීමට නියමිතය. මෙය මෙතෙක් සම්මත නොවූ අයවැය යෝජනාවක් වීමත්, එහි ක්‍රියාත්මක කිරීම් 2026 ජනවාරි මාසයේදී ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබීමත් හේතුවෙන්, මෙම පොරොන්දුව '‍ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී' (In progress) මට්ටමේ පවතින බව සලකුණු කර ඇත.

2025 ඔක්තෝබර් 13 දින, වතු කම්කරුවන්ගේ දෛනික වැටුප් ඉහළ නැංවීමේ යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සහ වතු සමාගම් නියෝජිතයින් අතර විශේෂ සාකච්ඡාවක් පැවැත්විණි.

2025 නොවැම්බර් 07 දින පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවති 2026 අයවැය කතාව අතරතුර, ජනාධිපතිතුමා මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස ප්‍රකාශ කර සිටියේ, "වතු කම්කරුවන්ට ඔවුන්ගේ සේවයට සරිලන දෛනික වේතනයක් හිමි ව් යුතු බව අප රජයේ ස්ථාවරයයි. දැනට ගෙවනු ලබන දෛනික අවම වැටුප වන රුපියල් 1,350 2026 ජනවාරි මස සිට රුපියල් 1,550 ක් දක්වා වැඩි කිර්‍රිමට යෝජනා කරනවා. තවද රුපියල් 1,550 ක් වැටුපට අමතරව රජය විසින් පැමිණීමේ දෛනික දිරි දීමනාවක් ලෙස රුපියල් 200 ක් ගෙවීමට යෝජනා කරනවා. ඒ සඳහා රුපියල් මිලියන 5,000 ක ප්‍රතිපාදන වෙන් කිරීමට යෝජනා කරනවා."

මූලාශ්‍ර:
1. https://www.news.lk/current-affairs/special-discussion-on-increasing-estate-workers-wages-presided-by-the-president
2. https://www.treasury.gov.lk/api/file/0cbd85ce-0f8c-4a10-af3f-03bd0ae59e99

ප්‍රගති විස්තරය

මෙම පොරොන්දුව වතු නිවාස වැඩි කිරීමට දරන ප්‍රයත්නයක් ලෙස නිර්වචනය කෙරෙන අතර, අවශ්‍ය නිවාස සංඛ්‍යාව පැහැදිලි වන තෙක් "ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී" (in progress) තත්ත්වයේ පවතිනු ඇත.

මලයහ ප්‍රජාවන් වෙනුවෙන් නිවාස යෝජනා ක්‍රම සඳහා ඔප්පු හෝ හිමිකම් ලේඛන නිකුත් කළ බව රජය වාර්තා කළේය. ඉන්දීය–ශ්‍රී ලංකා වතු නිවාස වැඩසටහන හරහා නිවාස ආධාර පුළුල් කර ඇති අතර, වතු නිවාස සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා තවදුරටත් අයවැය ප්‍රතිපාදන වෙන් කර ඇත.

2025 ඔක්තෝබර් 12 දින, ඉන්දීය–ශ්‍රී ලංකා වතු නිවාස ව්‍යාපෘතිය (නිවාස 10,000ක ව්‍යාපෘතියේ 4 වන අදියර) යටතේ නිවාස ඒකක 2,000ක් සඳහා ලේඛන නිකුත් කිරීමේ උත්සවයක් රජය විසින් බණ්ඩාරවෙලදී පවත්වන ලද අතර මෙහිදී නිවාස හිමිකම් සහතිකපත්‍ර නිකුත් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, බෙදා හරින ලද සහතික නිවාස ලබාදීමට අභිප්‍රායක් දනවන ලිපි පමනක් වන අතර, නීත්‍යානුකූල ඔප්පු නොවන බවට ඇතැම් විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරු චෝදනා කරති.

2025 නොවැම්බර් 07 දින පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවති 2026 අයවැය කතාව අතරතුර, ජනාධිපතිතුමා මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස ප්‍රකාශ කර සිටියේ, "ඉන්දීය රජයේ සහයෝගය සහිතව මධ්‍යම, ඌව, සබරගමුව, වයඹ සහ දකුණු පළාත්වල වෙසෙන මලයගම්‌ වතු කම්කරු ප්‍රජාවගේ නිවාස සහ යටිතල පහසුකම්‌ වැඩි දියුණු කිරීම් උදෙසා නිවාස 2.000 ක්‌ ඉදිකිරිම සඳහා රුපියල්‌ මිලියන 4,290 ක්‌ වෙන්‌ කර තිබෙනවා"

වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යාංශය යටතේ ඇති තවත් වැඩසටහන් දෙකක් සඳහා 2026 සවිස්තරාත්මක අයවැය කෙටුම්පත් ඇස්තමේන්තු යටතේ ප්‍රතිපාදන ලැබී ඇත. ඒ අනුව, වතු නිවාස වැඩසටහනක් සඳහා රුපියල් මිලියන 100ක් සහ ඉන්දීය ප්‍රදාන ආධාර සහිත නිවාස වැඩසටහනක් (1 වන අදියර)සඳහා රුපියල් මිලියන 60ක් වෙන් කර ඇත.

මලයහ ප්‍රජාවට ස්ථිර නිවාස තැනීම සඳහා ඉඩම් වෙන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් 2024 සැප්තැම්බර් 21 දිනෙන් පසු ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ විස්තර ඉල්ලා 2025 පෙබරවාරි 28 දින වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යාංශයට තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (RTI) යටතේ ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් 07 දින ලැබුණු අමාත්‍යාංශයේ පිළිතුරෙහි සඳහන් වූයේ, "අමාත්‍යාංශය මගින් ඉදිකරන ලද නිවාස සඳහා ප්‍රතිලාභීන් 725 දෙනෙකුට ඔප්පු භාර දී ඇති" බවයි.

මූලාශ්‍ර:
1. https://www.treasury.gov.lk/api/file/96100697-0492-4c66-b2a2-71aeafa23404
2. https://www.news.lk/current-affairs/distribution-of-housing-entitlement-certificates-to-the-up-country-malayagam-community-tomorrow-in-bandarawela
3. https://www.newswire.lk/2025/10/16/mano-accuses-govt-of-misleading-public-in-plantation-housing-project/
4. https://x.com/JeevanThondaman/status/1977001454058582307
5. https://www.treasury.gov.lk/api/file/0cbd85ce-0f8c-4a10-af3f-03bd0ae59e99
6. https://www.treasury.gov.lk/web/detailed-budget-estimates-2026

ප්‍රගති විස්තරය

මෙගාවොට් 120ක ධාරිතාවයකින් යුත් සාම්පූර් සූර්ය බලශක්ති බලාගාරයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු ආරම්භ කර ඇති අතර, ඊට අදාළ සම්ප්‍රේෂණ ව්‍යාපෘති සඳහා රුපියල් බිලියන 4ක් සහ වහල මත සවිකරන සූර්ය බලශක්ති වැඩසටහන් (Rooftop Solar) සඳහා රුපියල් බිලියන 1.5ක් 2026 අයවැය මගින් වෙන් කර ඇත.

ජාතික විදුලි බල පද්ධතියට මෙගාවොට් 50ක් එක් කරන සාම්පූර් සූර්ය බලශක්ති බලාගාරයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ කළ බව 2025 අප්‍රේල් 5 වන දින ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය වාර්තා කළේය. 2025 පෙබරවාරි 19 දිනැති අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණයක් මගින් ත්‍රිකුණාමලය සාම්පූර්හි සූර්ය බලශක්ති බලාගාර ඉදිකිරීමේ අදියර දෙකකින් යුත් වැඩසටහනක් තහවුරු කරන ලදී .(පළමු අදියර මෙගාවොට් 50ක් සහ දෙවන අදියර මෙගාවොට් 70ක් ලෙස). ව්‍යාපෘතිය සඳහා අර්ධ වශයෙන් මුදල් සැපයීමට මුදල් අමාත්‍යාංශය වෙත රාජ්‍ය ඇපකරයක් සහිත ණයක් ලබා දෙන ආසියානු යටිතල පහසුකම් ආයෝජන බැංකුව (AIIB) විසින් ප්‍රකාශිත ව්‍යාපෘති සාරාංශය ද තහවුරු කරන්නේ සමස්ත ව්‍යාපෘතිය මගින් මෙගාවොට් 120ක සූර්ය බලයක් ජාතික විදුලි බල පද්ධතියට සපයන බවයි.

2026 සවිස්තරාත්මක අයවැය කෙටුම්පත් ඇස්තමේන්තුවල , ආසියානු යටිතල පහසුකම් ආයෝජන බැංකුව (AIIB) විසින් මෙහෙයවන ලද සාම්පූර්-කප්පල්තුරෙයි සහ හබරණ-කප්පල්තුරෙයි සම්ප්‍රේෂණ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා රුපියල් බිලියන 2 බැගින් රුපියල් බිලියන 4ක මුදලක් වෙන් කර ඇත. මීට අමතරව, 2026 වසර සඳහා වහල මත සවිකරන සූර්ය බලශක්ති ඒකරාශී කිරීමේ සහ Rooftop solar aggregation and virtual net metering project නමැති ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 1.5ක් වෙන් කර ඇත

මූලාශ්‍ර:
1. https://pmd.gov.lk/news/president-and-indian-prime-minister-jointly-launch-and-inaugurate-three-development-projects/
2.https://www.cabinetoffice.gov.lk/cab/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=49&lang=si&dID=13039
3. https://www.aiib.org/en/projects/details/2025/proposed/sri-lanka-sampur-solar-pv-power-project-financing.html
4. https://www.aiib.org/en/projects/details/2025/_download/Sri-Lanka/PSI-P000799-Sri-Lanka-Sampur-Solar-PV-Power-Project-Financing.pdf
5. https://www.themorning.lk/articles/ny26tyvuQIODh0T805kk
6. https://www.treasury.gov.lk/web/detailed-budget-estimates-2026

ප්‍රගති විස්තරය

වසර පහක කාලසීමාවක් තුළ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ඉහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම් ඇති විදේශ විශ්වවිද්‍යාලවල උපාධි පාඨමාලා හැදෑරීම සඳහා උසස් පෙළ සමත් සිසුන් වෙනුවෙන් ශිෂ්‍යත්ව 200ක් පිරිනැමීමට අනුමැතිය ලැබී ඇත. මේ සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන 2026 අයවැය සවිස්තරාත්මක කෙටුම්පත් ඇස්තමේන්තුවල වෙන් කර ඇති අතර, එහි ක්‍රියාත්මක කිරීමේ කටයුතු මේ වන විට ආරම්භ වී පවතී.

2025 ජූලි 1 වන දින, අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් ජාත්‍යන්තරව ඉහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම් ඇති විදේශ විශ්වවිද්‍යාලවල උපාධි හැදෑරීම සඳහා අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (අ.පො.ස.) උසස් පෙළ විභාගයෙන් ඉහළම දක්ෂතා දැක්වූ සිසුන් 200 දෙනෙකු වෙනුවෙන් පස් අවුරුදු ශිෂ්‍යත්ව වැඩසටහනක් අනුමත කරන ලදී. මෙම වැඩසටහන අදියර වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර, 2025 වසරේදී සිසුන් 20-50ත් අතර සංඛ්‍යාවක් තෝරා ගනිමින් එය ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබුනි. ඒ අනුව, 2024 අ.පො.ස. උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිටි සිසුන්ගෙන් 2025 සැප්තැම්බර් 15 වන දිනට පෙර අයදුම්පත් කැඳවීමට අධ්‍යාපන, උසස් අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය කටයුතු කර ඇත.

2026 සවිස්තරාත්මක අයවැය කෙටුම්පත් ඇස්තමේන්තුවල, ඉහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම් සහිත විශ්වවිද්‍යාලවල උපාධි පාඨමාලා සඳහා වන ශිෂ්‍යත්ව වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 400ක් වෙන් කර ඇති අතර, 2025 සංශෝධිත අයවැය ඇස්තමේන්තුවල ඒ සඳහා වෙන් කර තිබුණේ රුපියල් මිලියන 200කි. මීට අමතරව, අනෙකුත් රටවල් සමඟ ක්‍රියාත්මක කෙරෙන ශිෂ්‍යත්ව වැඩසටහන් සඳහා 2026 වසර වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 10ක් වෙන් කර ඇති අතර, 2025 වසරේදී ඒ සඳහා රුපියල් මිලියන 20ක් වෙන් කර තිබුණි.

මූලාශ්‍ර:
1.https://www.cabinetoffice.gov.lk/cab/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=49&lang=si&dID=13268
2. https://www.dgi.gov.lk/images/2025/07/02/Cabinet_Decision_01.07.2025_English-page-001.jpg
3. https://mohe.gov.lk/images/pdf/200_English_web_notice.pdf
4. https://www.treasury.gov.lk/web/detailed-budget-estimates-2026

ප්‍රගති විස්තරය

අපරාධවලින් උත්පාදිත දේපල රාජසන්තක කිරීමට ඉඩ සැලසීම සඳහා නව පනතක් සම්මත කර ඇති අතර, ඒ යටතේ අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාශය (PCID) සහ අපරාධවලින් උත්පාදිත දේ කළමනාකරණ ය කිරීමේ අධිකාරියක් (PCMA) පිහිටුවීමට ප්‍රතිපාදන සලසා ඇත. කෙසේ වෙතත්, මේ දක්වා පිහිටුවා ඇත්තේ විමර්ශන කොට්ඨාශය පමණි. රාජසන්තක කළ හැකි හෝ අධිකරණ නියෝග මත අත්හිටුවිය හැකි අවම දේපළ සීමාව තීරණය කළ යුත්තේ පොලීසිය සහ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) නම් කළ නිලධාරීන් සමඟ එක්ව එම කළමනාකරණ අධිකාරිය විසින් බැවින්, අධිකාරිය පිහිටුවා නොතිබීම පනත සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට බාධාවක් වී ඇත.

2025 අප්‍රේල් 30 වන දින සම්මත කරන ලද 2025 අංක 05 දරන අපරාධවලින් උත්පාදිත දේ පිළිබඳ පනත මගින් අපරාධවලින් උත්පාදිත දේ කළමනාකරණය කිරීමේ අධිකාරියක් (PCMA), අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාශය (PCID) සහ අපරාධ වින්දිතයන්‌ හානිපුරණ කිරීමේ භාර අරමුදලක්‌ (VCRTF) පිහිටුවීමට ප්‍රතිපාදන සලසයි. එමෙන්ම, අපරාධවලින් උත්පාදිත දේ සම්බන්ධ කටයුතුවලදී ක්‍රියා කිරීමට අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ (CIABOC) බලතල ද මෙම පනත මගින් පුළුල් කර ඇත. මෙම නීතිය 2025 මැයි 27 දිනැති අංක 2438/24 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රය මගින් නිල වශයෙන් බලාත්මක කරන ලදී.

2025 ඔක්තෝබර් 20 වන විට අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාශය (PCID) ස්ථාපිත කර ඇත. තවද, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව යටතේ මුදල් විශුද්ධිකරණ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් විශේෂ ඒකකයක් 2023 වසරේ සිටම ක්‍රියාත්මක වේ. කෙසේ වෙතත්, අදාළ කළමනාකරණ අධිකාරිය (PCMA) පිහිටුවා ඇති බවට හෝ එහි කටයුතු ආරම්භ කර ඇති බවට මෙතෙක් ප්‍රසිද්ධ සාක්ෂි කිසිවක් හමු වී නොමැත.

StAR සහ UNODC සහය: අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ සභාපති විනිසුරු නීල් ඉද්දවෙල සහ ලෝක බැංකුවේ මෙන්ම StAR (හොරකම් කරන ලද වත්කම් නැවත ලබාගැනීම) ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් අතර වියානාහිදී පැවති සාකච්ඡාවලදී මෙම ජාත්‍යන්තර සංවිධාන තාක්ෂණික සහ උපදේශන සහය ලබා දීමට ඇති සූදානම ප්‍රකාශ කර ඇත. මීට විද්‍යුත් ක්‍රමවේද ඔස්සේ දේපළ සොයා ගැනීමේ මෙවලම් සහ විමර්ශකයන් සඳහා පුහුණු ලබා දීම වැනි ක්ෂේත්‍ර ඇතුළත් වේ.

මූලාශ්‍ර:
1. https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/1747715041076408.pdf
2. https://documents.gov.lk/view/acts/2025/4/05-2025_E.pdf
3. https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2025/5/2438-24_S.pdf
4. https://ciaboc.gov.lk/media-centre/latest-news/1221-a-special-unit-established-at-ciaboc-to-investigate-allegations-of-money-laundering
5. https://mfa.gov.lk/en/sri-lankas-ciaboc-chairman-meets-world-bank-officials-on-strengthening-asset-recovery-framework/#:~:text=Looking%20ahead%2C%20CIABOC%20and%20the,to%20institutionalize%20asset%20recovery%20mechanism
6. https://www.ft.lk/news/Switzerland-pledges-support-for-Sri-Lanka-s-asset-recovery-and-anti-corruption-efforts/56-772214
7. https://ceylontoday.lk/2025/10/21/proceeds-of-crime-investigation-division-launched-massive-rs-10b-money-trail-uncovered/?fbclid=IwdGRzaANj7PtjbGNrA2PsU2V4dG4DYWVtAjExAAEe7kFv82GulAnYEO1ag7H-_ngTsPrbhACpvohviNf_okKNVeJSt8zIfFYB0Gs_aem_igFUrnACZR17xixoaneAgw&sfnsn=wa

ප්‍රගති විස්තරය

ජාතික ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ, දූෂණ විරෝධී පනත සමඟ කියවීමේදී බැඳියාවන් අතර ඝට්ඨනය (conflict of interest) පිළිබඳව අවධානය යොමු කළද, මන්ත්‍රීවරුන් සහ ඔවුන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයින් රජය සමඟ ව්‍යාපාර කිරීම විශේෂයෙන් තහනම් කර නොමැත. මේ සම්බන්ධයෙන් රෙගුලාසි නිකුත් කිරීමට තවමත් නියමිතව ඇත.

2024 නොවැම්බර් 25 දිනැති අති විශේෂ ගැසට් පත්‍ර අංක 2412/01 මගින් ප්‍රකාශයට පත් කර, 2025 ජනවාරි 07 දින පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමත කරන ලද ජාතික ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ, පෙර පැවති ප්‍රසම්පාදන රාමුව අවලංගු කරයි. මෙම මාර්ගෝපදේශවලට අනුව, "ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ රාජ්‍ය නිලධාරීන්‌ සහ පුද්ගලයන්ට සිය බැඳියාවන්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ කිසියම්‌ පිළිගැටුමක්‌ පවතී නම්‌ ඵ්‌ සම්බන්ධව ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වීමට පූර්වයෙන්‌ අදාළ ප්‍රසම්පාදන අස්තිත්වය වෙත නිසි පරිදි ප්‍රකාශ කළ යුතු අතර." තවදුරටත් එහි සඳහන් වන්නේ, "මේ සම්බන්ධයෙන්‌, 2023 අංක 09 දරන දූෂණ විරෝධී පනතෙහි 107 වැනි වගන්තියේ අන්තර්ගතය පිළිපැදිය යුතු වේ". කෙසේ වෙතත්, මෙම වගන්තිය යටතේ රෙගුලාසි තවමත් නිකුත් කර නොමැත. එබැවින්, මෙම මාර්ගෝපදේශ මගින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට හෝ ඔවුන්ගේ සමීප පවුලේ සාමාජිකයින්ට රජය සමඟ සෘජුව හෝ වක්‍රව ව්‍යාපාර හෝ කොන්ත්‍රාත්වල නිරත වීම සඳහා පූර්ණ තහනමක් පැනවීම නතර වී ඇත.

2025 නොවැම්බර් 07 දින පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවති 2026 අයවැය කතාව අතරතුර, ජනාධිපතිතුමා මුදල්, සැලසුම් සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස ප්‍රකාශ කර සිටියේ, "ඒකාබද්ධ භාණ්ඩාගාර කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතිය ශක්තිමත්‌ කිරීමත්‌, විද්‍යුත්‌-ප්‍රසම්පාදන පද්ධතිය නිර්මාණය කිරීමත්‌ මඟින්‌ කාර්යක්ෂම හා වංචා හා දූෂණ අයුතු ක්‍රියාවන්‌ සඳහා අවකාශයන්‌ තවදුරටත්‌ අහෝසි කරනවා." සහ "දූෂණයට අනුබල දෙන ආයතන ජාල අක්‍රිය කිරීම සඳහා, 2026 වසරේ ජනවාරි මස වන විට ක්‍රියාකාරි ප්‍රතිලාභ හිමිකාරිත්ව ලේඛනයක්‌ හඳුන්වා දීම මඟින්‌ මුදල්‌ විශුද්ධිකරණයට එරෙගි රාමුව ශක්තිමත්‌ කිරීමට අප කටයුතු කරනවා" යනුවෙනි.

මූලාශ්‍ර:
1. https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2024/11/2412-01_S.pdf
2. https://parliament.lk/uploads/documents/hansard/1736487038022510.pdf
3. https://documents.gov.lk/view/acts/2023/8/09-2023_S.pdf
4. https://www.treasury.gov.lk/api/file/0cbd85ce-0f8c-4a10-af3f-03bd0ae59e99

ප්‍රගති විස්තරය

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතට (PTA) විකල්පයක් ලෙස 'ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීම'(Protection of the State from Terrorism) යන නමින් නව පනත් කෙටුම්පතක් මහජන ප්‍රතිචාර සඳහා ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. එසේ වුවද, තව දුරටත් දැනට පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදු වෙමින් පවතී.

නීති කෙටුම්පත් සම්පාදක විසින් සකස් කරන ලද නව ත්‍රස්ත විරෝධී පනත් කෙටුම්පතේ අවසන් කෙටුම්පත සමාලෝචනය කිරීමට සහ එහි වැඩිදියුණු කිරීම් සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට කොමිසමක් පිහිටුවීම සඳහා 2025 පෙබරවාරි 21 දිනැති අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණයක් මගින් අනුමැතිය ලබා දෙන ලදී.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි කිරීම සහ ඒ වෙනුවට නව ත්‍රස්ත විරෝධී පනත් කෙටුම්පතක් සකස් කිරීමේදී සලකා බැලීම සඳහා දවස් 14 ක කෙටි කාලයක් තුල මහජන අදහස් විමසමින් 2025 මැයි 16 වන දින රජය විසින් ප්‍රසිද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කරන ලදී. 2025 නොවැම්බර් 13 වන දින අදාළ කමිටු වාර්තාව අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර වෙත භාර දෙන ලදී.

'ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීම'(Protection of the State from Terrorism) නමැති පනත් කෙටුම්පත අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යාංශයේ වෙබ් අඩවියේ භාෂා තුනෙන්ම ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අතර, ඒ සඳහා මහජන අදහස් ලබා දීමට 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දක්වා අවස්ථාව ලබා දී ඇත.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත 2025 සැප්තැම්බර් මුල වන විට අහෝසි කර ජාතික ආරක්ෂාව තහවුරු කෙරෙන නව නීති මගින් එය ප්‍රතිස්ථාපනය කරන බව විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍ය විජිත හේරත් පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළේය. මෙම යාවත්කාලීනය සිදු කරන අවස්ථාව වන විටත් එම පොරොන්දුව ඉටු කර නොමැත.

මේ අතරතුර, දිගින් දිගටම පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදු වෙමින් පවති. ඊශ්‍රායල විරෝධී ප්‍රකාශ සිදු කළ බවට චෝදනා කරමින් 2025 මාර්තු 7 වන දින මොහොමඩ් ලියාඋදීන් මොහොමඩ් රුස්ඩි නමැත්තා බලධාරීන් විසින් අත්අඩංගුවට ගත් අතර, 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී අධිකරණය ඔහුට ඇප ලබා දුන්නේය. 2024 ඔක්තෝබර් මාසයේදී මොහොමඩ් රිෆායි මොහොමඩ් සුහයිල් නමැත්තා ඉන්ස්ටග්‍රෑම් (Instagram) ඔස්සේ ඊශ්‍රායල විරෝධී අන්තර්ගතයන් පළ කළ බවට වූ චෝදනාව මත ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගත් අතර, මාස නවයක රැඳවුම් භාරයෙන් පසු ඔහු නිදහස් කරන ලදී.

මූලාශ්‍:
1. https://www.cabinetoffice.gov.lk/cab/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=49&lang=si&dID=13046
2. https://www.moj.gov.lk/images/pdf/2025/LegalDiv/anti-terrorism-bill-notice-si.pdf
3. https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/1756894696039492.pdf
4. https://www.dailymirror.lk/breaking-news/Student-held-under-PTA-for-nine-months-to-be-produced-in-court/108-313746
5. https://www.ft.lk/news/HRCSL-recommends-Public-Security-Ministry-to-pay-Rs-200-000-to-Rusdi-for-violating-fundamental-rights/56-777706
6. https://www.dailymirror.lk/breaking_news/Committee-submits-report-recommending-repeal-of-PTA/108-324892
7. https://moj.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=769:protection-of-the-state-from-terrorism-bill&catid=23:special-notice&Itemid=241&lang=en

ප්‍රගති විස්තරය

මෙම පොරොන්දුව නිර්වචනය කරනු ලබන්නේ, 'මාර්ගගත ක්‍රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ (Online Safety) පනතේ අන්තර්ගත භාෂණයේ නිදහස අසාධාරණ ලෙස සීමා කරන ප්‍රතිපාදන සංශෝධනය කිරීම' ලෙසයි. මේ වන විට එම පනත සමාලෝචනය කිරීම සඳහා කමිටුවක් පත් කර ඇත.

2025 මැයි 25 වන දින, 2024 අංක 09 දරන මාර්ගගත ක්‍රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනත සමාලෝචනය කර සංශෝධන සඳහා නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් කමිටුවක් පත් කරන ලදී. 2025 අගෝස්තු 13 වන විට, යෝජිත සංශෝධන සම්බන්ධයෙන් නිරීක්ෂණ, අදහස්, නිර්දේශ සහ යෝජනා ඉදිරිපත් කරන ලෙස එම කමිටුව මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා තිබුණි.

මීට අමතරව, 2025 මැයි 8 වන දින විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී රවී කරුණානායක විසින් මාර්ගගත ක්‍රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනත අහෝසි කිරීමේ (Repeal) පනත් කෙටුම්පතක් සභාගත කරන ලදී. මෙය රජය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දක් නොවේ.

මූලාශ්‍ර:
1. https://www.cabinetoffice.gov.lk/cab/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=49&lang=si&dID=13192
2. https://documents.gov.lk/view/bills/2025/5/590-2025_S.pdf
3. https://www.newswire.lk/2025/08/13/public-media-invited-to-comment-on-online-safety-act-amendments/

ප්‍රගති විස්තරය

මෙම පොරොන්දුව 'අතුරුදහන්වීම් සහ ඝාතන සම්බන්ධයෙන් සමාජයේ දැඩි අවධානයට ලක්වූ ප්‍රධාන පෙළේ නඩු කිහිපයක පරීක්ෂණ යළි ආරම්භ කිරීම හෝ ඒවා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම' ලෙස නිර්වචනය කරනු ලබයි.

ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හමුවේ අතුරුදහන් කරවීම් වැළැක්වීමේ සම්මුතියට ඇති කැපවීම නැවත තහවුරු කළේය. ඒ අතරම, ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ, කීත් නොයාර්, ලසන්ත වික්‍රමතුංග සහ රවීන්ද්‍රනාත් වැනි ප්‍රසිද්ධ නඩු සම්බන්ධ විමර්ශන යළි විවෘත කිරීමට හෝ අලුත් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. චෙම්මනී සමූහ මිනීවළේ කැණීම් කටයුතු අඛණ්ඩව සිදු කරන බව ද රජය තහවුරු කර ඇත.

2025 සැප්තැම්බර් 26 වන දින ජිනීවා නුවර පැවති බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීම් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ කමිටුවේ 29 වන සැසිවාරයේදී, අධිකරණ හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යවරයා ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික වාර්තාව ඉදිරිපත් කළේය. එහිදී මෙම ජාත්‍යන්තර සම්මුතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට රජය දක්වන සහයෝගය යළිත් අවධාරණය කෙරිණි.

කීත් නොයාර් පැහැරගැනීම, ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ අතුරුදහන්වීම සහ ලසන්ත වික්‍රමතුංග ඝාතනය ඇතුළු සමාජයේ දැඩි අවධානයට ලක්වූ විශේෂිත නඩු කිහිපයක පරීක්ෂණ කටයුතු, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) හෝ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව මගින් යළි සක්‍රීය කිරීමත් සමඟ එම විමර්ශනවල නව ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කරයි.

1. ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ නඩුව: අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ශානි අබේසේකර මහතා සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස නම් කර ඇති බව නීතිපතිවරයා අධිකරණයට දන්වා ඇත.

2. කීත් නොයාර් නඩුව: අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පරීක්ෂණ යළි විවෘත කර ඇති අතර යුද හමුදා බුද්ධි අංශයේ හිටපු නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.

3. ලසන්ත වික්‍රමතුංග නඩුව: මෙහි පරීක්ෂණ යළි විවෘත කර ඇතත්, සැකකරුවන් කිහිප දෙනෙකු 2025 මුල් භාගයේදී නිදහස් කර තිබේ.

4. සී. රවීන්ද්‍රනාත් (නැගෙනහිර සරසවියේ හිටපු උපකුලපති) අතුරුදහන් වීම: සිවානේශතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් (පිල්ලෙයාන්) ඇතුළු සැකකරුවන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.

චෙම්මනී සමූහ මිනීවළ සම්බන්ධයෙන්, කැණීම් සඳහා මුදල් නොමැති බවට පැතිර ගිය මාධ්‍ය වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් අධිකරණ අමාත්‍යාංශය 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී පැවසුවේ එම කටයුතු අඛණ්ඩව සිදුවන බවයි. 2025 සැප්තැම්බර් 1 වන දින ජනාධිපතිවරයා ද ප්‍රකාශ කළේ මේ පිළිබඳව විනිවිදභාවයකින් යුතු පූර්ණ පරීක්ෂණයක් පවත්වන බවයි.

මූලාශ්‍ර:
1. https://www.cpalanka.org/revisiting-ten-emblematic-cases-in-sri-lanka-why-justice-remains-elusive/
2. https://www.newswire.lk/2025/09/30/sri-lanka-reaffirms-commitment-to-un-committee-on-enforced-disappearances/
3. https://www.ohchr.org/en/meeting-summaries/2025/09/experts-committee-enforced-disappearances-welcome-sri-lankas-law-0
4. https://hirunews.lk/goldfmnews/416361/lasantha-wickrematunges-murder-investigation-reopened
5. https://tamilguardian.com/index.php/content/two-former-sri-lanka-army-intelligence-officers-arrested-over-abduction-and-torture-keith
6. https://www.newsfirst.lk/2025/07/16/prageeth-ekneligoda-disappearance-shani-included-in-evidence-list
7. https://www.newswire.lk/2024/10/12/new-govt-orders-special-inquiry-into-7-high-profile-cases/
8. https://www.newswire.lk/2025/04/12/pillayan-detained-under-pta-for-90-days/

ප්‍රගති විස්තරය

පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරවලට පෙර, වවුනතිව්හි සිදු වූ පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකුගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන නොමඟ යැවීමේ චෝදනාව මත පොලිස් පරීක්ෂකවරයෙකු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.

බලධාරීන් පවසන පරිදි, පසුව පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කළ සැබෑ අපරාධකරුවන්ට අත්අඩංගුවට පත් නොවී නිදැල්ලේ සිටීමට ඔහුගේ මෙම ක්‍රියාකලාපය ඉඩ සලසා දී ඇත.

මූලාශ්‍ර:
1. https://srilankamirror.com/news/cid-arrests-police-inspector-over-easter-attacks/